સંક્ષેપીકરણ
કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતોઃ
Ø પરિચ્છેદ
(ગદ્યખંડ) ધ્યાનથી વાંચો.
Ø વાંચતાં-વાંચતાં
તમને ખ્યાલ આવશે કે પ્રસ્તુત પરિચ્છેદ કોઈ ભાવ-વિચારનો વિસ્તાર છે.
Ø એ
ભાવ-વિચારને વ્યક્ત કરવા માટે ક્યાંક ઉદાહરણો કે કાવ્યપંક્તિઓ આપીને વિચારને વધુ
સ્પષ્ટ કરવાનો કે સમજાવવાનો તાર્કિક રીતે પ્રયત્ન કર્યો હોય છે.
Ø ક્યાંક
શબ્દસમૂહ કે સામાસિક શબ્દોનો વિસ્તાર ભાષાના પોતને, એના બળને હાનિ
પહોંચાડતાં હોય છે.
Ø વાતના દઢીકરણ
માટે ક્યાંક શબ્દ,
શબ્દસમૂહ કે વાક્યનું પુનરાવર્તન થયેલું હોય છે.
Ø કેટલીક વાર
અલંકારનો ઉપયોગ ભાષાભિવ્યક્તિને સબળ કરવા થયો હોય છે.
Ø પરિચ્છેદ(ગદ્યખંડ)નો
સંક્ષેપ કરતાં:-
· સઘળી બાબતો
દૂર કરતાં ધ્યાનમાં રાખો કે શબ્દોને સ્કુટ કરતાં, અર્થ કે ભાવ દૂર ન થઈ
જાય. ભાવાર્થની માવજત કરતાં-કરતાં શબ્દોને દૂર કરો છો.
· સંક્ષેપ
શબ્દોનો કરવાનો છે,
ભાવ-અર્થનો સંક્ષેપ ન થાય.
· દા. ત., સમગ્ર
પરિચ્છેદમાં 120 અક્ષર હોય, તો 1/3 ભાગમાં સંક્ષેપ કરતાં 40
અક્ષર-સંખ્યા થાય એટલો (લગભગ) પરિચ્છેદ તૈયાર કરવો.
· રફકામમાં
કાચો મુસદ્દો તૈયાર કરો. ફરી વાંચી જાઓ. મૂળ પરિચ્છેદમાં જે વિચારવિસ્તાર છે, તેના
શબ્દો ઓછા કરતાં, સંક્ષેપ કરતાં કંઈ નુકસાન તો નથી થયું ને?
એ કાળજી રાખો.
· અંતે યોગ્ય
શીર્ષક આપો.
